Bouwen in hout: de populaire geluiden en onze visie

15-01-2020

Bouwen in hout is een ontwikkeling waar we de laatste tijd steeds meer over horen en zien: in de media, maar ook in concrete bouwprojecten. Wat maakt bouwen in hout precies interessant? En hoe kijken wij als ingenieursbureau aan tegen deze ontwikkeling? Luc Schaap, senior adviseur bouwfysica en directeur van LBP|SIGHT, aan het woord.

Lees verder

Bouwen in hout: de populaire geluiden en onze visie

De voordelen van bouwen in hout

“Eén van de voordelen van hout is dat je het kunt laten groeien. Dit maakt het een duurzaam materiaal, in tegenstelling tot de materialen die we winnen uit de grond zoals zand en klei”, vertelt Luc.

Volgens de documentaire Houtbouwers van Tegenlicht, uit oktober 2019, zou hout zelfs het klimaat- en het stikstofprobleem op kunnen lossen. Zo kunnen we hout duurzaam laten groeien en na gebruik laten verteren. Daarnaast legt hout legt CO2 vast, terwijl de productie van cement en beton veel CO2 kost.

Blijf het in perspectief zien

“Ook wij zien de (duurzaamheids)voordelen van bouwen in hout”, zegt Luc. “Maar we moeten het in perspectief blijven zien.” Hij concretiseert dit aan de hand van een rekensom op basis van de woningbouwopgave.

“Stel, we bouwen de jaarlijkse gewenste 90.000 woningen in hout. Dan zouden deze woningen, op basis van huidige aannames, 3% van de CO2-emissie vastleggen. Daarnaast besparen we bij dit aantal woningen 1,15% op de CO2-uitstoot, ten opzichte van bouwen met betonachtige producten. Het totale effect is in deze ideale situatie 4,15%.”

Toch ligt het effect bij de werkelijke jaarlijkse woningproductie van 53.000 een stuk lager. Dit aantal woningen kan 1,8% van de CO2-emissie vastleggen en levert een besparing van 0,7% CO2-uitstoot op. Het totale effect is dan 2,5%.

“De stelling dat bouwen in hout het klimaatprobleem oplost, is dus niet waar. Het is wél waar dat bouwen in hout in veel gevallen de duurzaamste keuze is, maar afhankelijk van de toepassing kan een ander materiaal geschikter zijn”, concludeert Luc.

Bouwen in hout is een (nieuw) vak apart

Ook vanuit technisch oogpunt levert bouwen in hout een aantal uitdagingen op. “Denk dan aan zaken als akoestiek en brandveiligheid, maar ook de aantasting van hout door vocht. Zo is de kans op schade groot wanneer hout tijdens de bouw in weer en wind heeft gestaan en vervolgens wordt ingepakt in dichte constructies. Het vocht kan niet weg, waardoor het hout verrot.”

Hotel Jakarta in Amsterdam is een voorbeeld van een gebouw dat deels uit hout bestaat. Luc legt uit: “De basis van het hotel is een betonnen tafel, met betonnen constructies voor grote ruimtes. De geprefabriceerde hotelkamers zijn dozen die bestaan uit een betonnen vloer en met wanden en een plafond van hout. We hebben bij dit project op elke laag een dakbedekking toegepast die alleen functioneel is tijdens de bouw. Dit om houtrot tegen te gaan wanneer het hotel af is.”

Een goede ontwikkeling die vraagt om een kritische blik

“Willen we duurzaam bouwen in hout? Dan betekent dit dat we het productieareaal van hout in ons land bijna moeten verdubbelen. En dat er meer fabrieken nodig zijn voor prefabricage. Zaken die we niet van vandaag op morgen gerealiseerd hebben.” Luc sluit af: “Bouwen in hout is prima: het doet wat voor het milieu, maar verwacht geen wereldeffect. En voor succesvolle projecten is het heel belangrijk om goed na te denken hóe we hout inzetten in de bouw.”